సరస్వతీ దేవి జన్మదినం
ఈ రోజునే జ్ఞానానికి అధిదేవత అయిన సరస్వతీ దేవి జన్మించిందని పురాణాలు చెబుతున్నాయి.
అందుకే ఈ రోజున అమ్మవారిని ప్రత్యేకంగా పూజిస్తారు.
వసంత ఋతువు ఆగమనం:
'వసంత' అంటే వసంత కాలం, 'పంచమి' అంటే మాఘ మాసంలోని ఐదవ రోజు.
ఈ పండుగ చలికాలం ముగింపును, ప్రకృతిలో కొత్త చిగుళ్లు వచ్చే వసంత కాలం ప్రారంభాన్ని సూచిస్తుంది.
చదువుల తల్లి, జ్ఞానప్రదాయిని అయిన సరస్వతి దేవికి తెలుపు రంగు అంటే చాలా ఇష్టం.
అందుకే ఆవిడకు సమర్పించే నైవేద్యాలు కూడా సాత్వికంగా, ఎక్కువగా తెలుపు లేదా పసుపు రంగులో ఉండేలా చూసుకుంటారు.
సరస్వతి దేవికి అత్యంత ప్రీతికరమైన నైవేద్యాలు :
దధ్యోదనం (పెరుగన్నం):
అమ్మవారికి అత్యంత ఇష్టమైన నైవేద్యం.
దీనిని ఆవాలు, మిరియాలు, కరివేపాకుతో తాలింపు వేసి సమర్పిస్తారు.
క్షీరాన్నం లేదా పరమాన్నం:
బియ్యం, పాలు, బెల్లం (లేదా చక్కెర) తో చేసిన తీపి వంటకం.
నిమ్మకాయ పులిహోర:
పసుపు రంగులో ఉండే పులిహోరను కూడా అమ్మవారికి నైవేద్యంగా పెడతారు.
రవ్వ కేసరి:
పసుపు రంగు లేదా కుంకుమపువ్వు కలిపిన రవ్వ కేసరి.
వడపప్పు & పానకం:
ముఖ్యంగా వసంత పంచమి వంటి రోజుల్లో వీటిని తప్పనిసరిగా సమర్పిస్తారు.
మినప గారెలు:
అమ్మవారికి ఇష్టమైన పిండివంటలలో గారెలు ఒకటి.
తెల్లటి పండ్లు:
అరటిపండు, జామపండు వంటి పండ్లను నైవేద్యంగా ఉంచుతారు.
సరస్వతి పూజ చేసేటప్పుడు నైవేద్యంతో పాటు తెల్లటి గంధం, అక్షింతలు, మరియు మల్లెపూలు లేదా తెల్లటి తామర పూలతో పూజించడం విశేష ఫలితాలను ఇస్తుంది అని పెద్దలు చెపుతారు.
వసంత పంచమి (సరస్వతీ పూజ) :
మన సంప్రదాయంలో అత్యంత ముఖ్యమైన పండుగలలో ఒక పండుగ
అక్షరాభ్యాసం:
చిన్న పిల్లలకు విద్యను ప్రారంభించడానికి (ఓనమాలు దిద్దించడానికి) ఇది అత్యంత శుభప్రదమైన రోజు.
దీనిని 'విద్యారంభం' అని కూడా పిలుస్తారు.
3. పసుపు రంగు విశిష్టత:
వసంత పంచమి రోజున పసుపు రంగుకు ప్రాధాన్యత ఉంటుంది. పసుపు రంగు శక్తికి, ఐశ్వర్యానికి మరియు వసంత కాలంలో వికసించే ఆవ పూలకు ప్రతీక.
భక్తులు పసుపు రంగు దుస్తులు ధరిస్తారు.
అమ్మవారికి పసుపు రంగు పువ్వులు (బంతి పూలు) సమర్పిస్తారు.
నైవేద్యంగా కూడా పసుపు రంగులో ఉండే కేసరి లేదా పులిహోరను పెడతారు.
4. ఆచారాలు:
విద్యార్థులు తమ పుస్తకాలను, పెన్నులను అమ్మవారి పాదాల వద్ద ఉంచి పూజ చేస్తారు.
సంగీత, సాహిత్య కళాకారులు తమ వాయిద్యాలను పూజిస్తారు.
కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఈ రోజున గాలిపటాలు ఎగురవేయడం కూడా ఒక ఆచారంగా ఉంది.
విద్య, బుద్ధి మరియు జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించే సరస్వతీ దేవికి సంబంధించిన కొన్ని ముఖ్యమైన శ్లోకాలు
1. విద్యారంభ శ్లోకం
ఏదైనా చదువు లేదా పని ప్రారంభించే ముందు ఈ శ్లోకాన్ని పఠించడం శుభప్రదం.
సరస్వతి నమస్తుభ్యం వరదే కామరూపిణి |
విద్యారంభం కరిష్యామి సిద్ధిర్భవతు మే సదా ||
భావం:
వరాలనిచ్చే ఓ సరస్వతీ దేవి, నీకు నమస్కారం. నేను విద్యను ప్రారంభిస్తున్నాను, నాకు ఎల్లప్పుడూ విజయం చేకూరేలా దీవించు.
2. సరస్వతీ స్తుతి (రూప వర్ణన)
దేవి రూపాన్ని మరియు పవిత్రతను కొనియాడే శ్లోకం.
యా కుందేందు తుషారహార ధవళా యా శుభ్రవస్త్రావృతా |
యా వీణావరదండ మండితకరా యా శ్వేతపద్మాసనా ||
యా బ్రహ్మాచ్యుత శంకర ప్రభృతిభిర్దేవైః సదా పూజితా |
సా మాం పాతు సరస్వతీ భగవతీ నిశ్శేషజాడ్యాపహా ||
భావం:
మొల్లపూవు, చంద్రుడు, మంచు హారం వలె తెల్లని కాంతి గలది, తెల్లని వస్త్రాలు ధరించినది, చేతిలో వీణను ధరించి తెల్లని పద్మంపై కూర్చున్నది, బ్రహ్మ విష్ణు మహేశ్వరులచే నిత్యం పూజించబడేది అయిన ఆ సరస్వతీ దేవి నాలోని అజ్ఞానమనే చీకటిని తొలగించి నన్ను రక్షించుగాక.
3. బుద్ధి ప్రదాయిని శ్లోకం
పావకా నః సరస్వతీ వాజేభిర్వాజినీవతీ |
యజ్ఞం వష్టు ధియావసుః ||
భావం:
పవిత్రమైన మనస్సును ఇచ్చే సరస్వతీ దేవి, మా బుద్ధిని ప్రేరేపించి, మాకు జ్ఞాన సంపదను ప్రసాదించుగాక.
సేకరణ
